Gerechtshof Amsterdam 19 mei 2026, ECLI:NL:GHAMS:2026:1604
Een appartementseigenaar verkreeg van de kantonrechter een vervangende machtiging op grond van artikel 5:121 BW om voor rekening van de VvE werkzaamheden aan het gebouw te laten uitvoeren. De VvE stelde hoger beroep in, maar het bestuur beschikte niet over de door het Modelreglement vereiste machtiging van de vergadering van eigenaars. Het hof oordeelt dat het instellen van hoger beroep een rechtsvordering is waarvoor die machtiging nodig is, dat steunbetuigingen per e-mail geen geldige besluitvorming opleveren en dat hoger beroep niet onder de uitzondering voor het voeren van verweer valt. De VvE is niet-ontvankelijk.
De feiten
Binnen een VvE ontstond verschil van inzicht over werkzaamheden aan het gebouw. Een appartementseigenaar wilde een aannemer opdracht geven tot een werk. De VvE ging hierin niet mee en daarom verzocht de appartementseigenaar hiervoor bij de kantonrechter een vervangende machtiging ex artikel 5:121 BW. De kantonrechter verleende vervolgens de gevraagde vervangende machtiging en veroordeelde de VvE in de proceskosten.
De VvE legde zich daar niet bij neer en stelde vervolgens hoger beroep in. De VvE verzocht het hof onder andere de beschikking te vernietigen en de verzoeken van de eigenaar alsnog af te wijzen. De appartementseigenaar voerde als verweer dat de VvE niet-ontvankelijk moest worden verklaard, omdat de voor het hoger beroep vereiste procesmachtiging ontbrak. Bij aanvang van de mondelinge behandeling besliste het hof eerst dat ontvankelijkheidsverweer te beoordelen.
Machtiging van de vergadering is voorwaarde voor instellen hoger beroep
Het hof stelt voorop dat het splitsingsreglement in artikel 53 lid 5 bepaalt dat het bestuur van de VvE de machtiging van de vergadering van eigenaars behoeft voor het instellen van rechtsvorderingen of verzoekschriftprocedures. Het uitbrengen van een beroepschrift tegen een uitspraak in eerste aanleg is het instellen van een rechtsvordering of verzoekschriftprocedure in de zin van die bepaling. Daarmee geldt de machtigingseis ook voor het hoger beroep van de VvE.
In deze zaak stond vast dat de vereiste procesmachtiging ontbrak. De VvE had e-mails overgelegd, maar daaruit kon naar het oordeel van het hof niet zonneklaar worden afgeleid dat een meerderheid van de stemgerechtigde leden haar steun voor het hoger beroep kenbaar had gemaakt. Doorslaggevend is dat het hof ook bij veronderstelde meerderheidssteun tot dezelfde uitkomst komt. Ook dan ontbreekt de vereiste deugdelijke besluitvorming in een vergadering van eigenaars, aldus het hof. Het hof legt de nadruk dus niet op de vraag of er steun was, maar op de wijze waarop die steun tot stand moet komen. Individuele instemming langs elektronische weg vervangt niet het besluit dat in een vergadering moet worden genomen.
Hoger beroep als voortzetting van het in eerste aanleg gevoerde verweer
Artikel 53 lid 5 kent ook een uitzondering. Voor het voeren van verweer in een geding behoeft het bestuur geen procesmachtiging. De VvE betoogde dat haar hoger beroep onder die uitzondering valt, omdat de procedure het sequeel is van de procedure in eerste aanleg, waarin zij verweer had gevoerd. Het hof verwerpt dat betoog. Die uitleg volgt niet uit het vijfde lid van artikel 5 en zou een te vergaande uitbreiding van de procesbevoegdheid van het bestuur meebrengen. In de redenering van het hof is het instellen van hoger beroep een actieve proceshandeling waarmee de VvE als verzoekende partij optreedt, en niet de voortzetting van een verdedigende positie. De door de VvE aangehaalde rechtspraak baat haar niet, omdat de bepleite uitleg daarin niet is te vinden.
Niet-ontvankelijk
De slotsom is dat de VvE wegens het ontbreken van de vereiste procesmachtiging niet-ontvankelijk is in haar hoger beroep. Aan het verdere verweer van de appartementseigenaar, dat de VvE het procesdossier aanvankelijk onvolledig en pas daags voor de zitting volledig had gefourneerd, komt het hof niet toe. Evenmin komt het toe aan de inhoudelijke behandeling van de zaak. De VvE wordt veroordeeld in de proceskosten van het hoger beroep.
